|
İbn Rüşd : Kadı, Hekim ve Filozof
Tümel yasalar en güzel şekilde yapıldıkları zaman, şehir halkı tikel yasalara en kolay biçimde ve kendiliklerinden yönelirler. Zira insan, doğasının, yetişme tarzının ve edinmiş olduğu ahlakın yönlendirmiş olduğu cihete doğru hareket eder…” İbn Rüşd
Ünlü İslam filozofu İbn Rüşd Aristo çizgisinde İslam Felsefesine önemli katkıları olan önemli bir şahsiyettir. Filozof kimliğinin yanında hukukçu ve tabiptir. Ancak bu iki yönü akademik açıdan fazla işlenmemiştir. Dr. Muharrem KILIÇ’ın “İbni Rüşd’ün Hukuk Düşüncesi” adlı incelemesi İbni Rüşd’ün teorik ve uygulama açısından hukuka ait görüşlerini disiplinler arası bir anlayışla kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Bu nedenle hukuk felsefesiyle ilgilenenlerin mutlaka okuması gereken bir kitaptır.
Yazar İbni Rüşdün hukuk düşüncesini düşünürün yaşamış olduğu tarihsel panoramayı ve bu panoramayı oluşturan arka planı da irdeleyerek ortaya koyuyor. İbni Rüşd’ün hukuk felsefesini ortaya koyduğu eserleri kritik ettikten sonra, ünlü filozofun hukuk düşüncesinin teorik temellerini ve hukuk düşüncesini karakterize eden görüşlerini ortaya koyan yazar, konuyu ele alış tarzı açısından okuyucunun kafasında sistemli bir fikir oluşturuyor.
Kısaca İbn Rüşd’ün hukuk düşüncesinin dayandığı temellerden söz etmek gerekirse, yazarın incelemesinden anladığımız kadarıyla, ünlü filozof hukuku ahlaki bir temele oturtmaya çalışmakta, fıkhi hükümlerin temel gayesini insani erdemler olarak görmektedir. Aynı zamanda siyaset ve ahlaka da temel olarak beşeri erdemleri belirleyici kriter olarak benimsemektedir.
Netice olarak İbni Rüşd, dine akılcı görüş açısından bakmakta ve ona ahlaksal amaçları bakımından değer vermektedir.
Buna göre din, bir felsefi ya da bilimsel kuram olmayıp hukuksal ve ahlaksal yargılar düzenidir. İbni Rüşd bu nedenle söz konusu yargılara ilgisiz kalarak dini, bir bilgi kuramı ve felsefe sistemi gibi ele alan kelamcılarla sürekli mücadele etmiştir.
İbni Rüşd’ün hukuka dair felsefi görüşlerini merak eden okuyucuların bu kitaptan gerçek anlamda yararlanacağını düşünüyoruz.
 Aytunç KARA
| 
